شنبه, 30 شهريور 1398
  • ساعت : ۱۴:۳۴:۵۹
  • تاريخ :
     ۱۳۹۸/۰۲/۱۷ 
ارتقای سرانه های فضای سبز شهر قدس را به پارك ها و بوستان ها محدود نمی كنیم، هدف شهر سبز و بیوفیلیك است

شهردار قدس برنامه های توسعه فضای سبز شهری در سال 98 را تشریح کرد:
ارتقای سرانه های فضای سبز شهر قدس را به پارک ها و بوستان ها محدود نمی کنیم، هدف شهر سبز و بیوفیلیک است

شهر قدس در سال گذشته با کسب رتبه سوم استان تهران در توسعه فضاهای سبز شهری و ایجاد 40 هکتار فضای سبز با افزایش دو متری سرانه های شهری دستاوردهای چشمگیری را در این زمینه داشته است. مسعود مختاری شهردار قدس، فضاهای سبز شهری را به عنوان بخش مهمی از کاربری های عمومی و یکی از ضروریات جامعه شهری و زندگی شهروندی می داند که از کارکردهای مختلفی از جمله کارکرد زیست محیطی، کارکرد زیباشناختی و ارتقای سیما و منظر شهری برخوردار است و رسیدگی به نیازهای فیزیولوژیکی شهروندان، تدوین برنامه های هدفمند برای رسیدن به نشاط اجتماعی، تلطیف هوای شهر و همچنین ایجاد چشم اندازهای منحصر به فرد را لازمه های ایجاد شهر سبز محور بیان می کند. در گفتگویی صمیمانه مهمترین اقدامات شهرداری قدس در راستای اعمال رویکرد بیوفیلیک به توسعه شهر قدس در سال 98 را به بحث گذاشتیم و دیدگاه های وی را در این زمینه جویا شدیم که در ذیل می خوانیم:

- ضمن عرض سلام و خداقوت، خواهشمند است تصویری که از یک شهر سبز و به بیان بهتر بیوفیلیک در نظر شماست را چگونه تفسیر می نمایید و یک شهر بیوفیلیک باید دارای چه ویژگی هایی باشد؟
باید بگویم که اساسا بحث ایجاد شهرهای سبز با پایداری شهری گره خورده است و شهر سبز و بیوفیلیک پس از شکل گیری شهرهای بزرگ که تراکم جمعیتی آن ها بالا بود مورد توجه شهرسازان و برنامه ریزان شهری قرار گرفته است و این امر به آن دلیل است که وجود کاربری هایی از جمله صنعتی، مسکونی و خدماتی فضا را برای تامین  یکی از نیازهای اساسی شهروندان برای آرامش روحی و روانی آن ها بسیار مرتبط است تنگ تر کرده است و لزوم اهمیت دادن به گسترش فضاهای سبز شهری را به مراتب افزوده است.

لذا پایداری زیست محیطی در گرو توسعه فضاهای سبز شهری است و زیست پذیری که یکی از شاخصه های پایداری انسانی است را تامین می نماید، نظر به اینکه اولویت های شهروندان به نحوی است که فضاهای سبز را جز ارکان زندگی خود نمی دانند و بعضا به تخریب آن نیز برای مقاصد اقتصادی می پردازند و از آنجایی که فضای کالبدی شهر با حجم انبوهی از سازه های بتنی و آسفالت پوشانده شده اند، روح ارگانیک و انسانی از آن زدوده شده است و منظری مغشوش، هوایی آلوده را از خود به جای گذاشته است.

شهر بیوفیلیک در واقع رویکردی است که تلاش می کند از فضای کنونی شهرها جایی را برای ارتقای فضاهای سبز شهری بگشاید و آمیختن حداکثری فضاهای شهری با عناصر گیاهی که در قالب پشت بام های سبز، باغچه های عمودی، بالکن ها و نرده های سبز، نماهای سبز ساختمانی تا پارک ها و بوستان های شهری، بلوارها، باغچه ها و جنگلکاری های انبوه را شامل می شود.

لذا برای احقاق چنین تصویری از شهر جلب مشارکت عمومی شهروندان، سرمایه گذاری عظیم در پروژه های فضای سبز، توسعه گلخانه ها، توزیع درخت و نهال در بین شهروندان و معرفی راهکارهایی برای ایجاد گلدان های سبزیجات در بین شهروندان که علاوه بر تامین نیازهای خانوار می تواند در ایجاد یک اکوسیستم طبیعی پایدار کمک نماید که علاوه بر تنوع زیستی، پایداری را از جنبه های گوناگون به ارمغان می آورد.

- رویکرد و راهکار شما برای پیاده سازی این رویکرد در شهر قدس چیست و از نظر شما چرا شهر قدس مستعد پیاده سازی چنین رویکردی است؟

کم بودن فاصله سفر تا تهران و کرج در شهر قدس، مهاجرت ها را به شدت تشدید می نماید و این تقاضای همیشگی اگر بدون توسعه زیرساخت ها ادامه یابد، توسعه عملا به امری غیر ممکن تبدیل خواهد شد و رشد بدون توسعه به معکوس شدن شاخص های اجتماعی و انسانی می انجامد که هویت، برند و ارزش افزوده این شهر را زیر سوال می برد و به معکوس شدن فرآیند های جذب سرمایه گذاری و مشارکت خواهد انجامید که مهمترین تبعاتش افول طبقاتی و ابقای کنشگرانی است که دارای سطح پایینی از شهر نشینی هستند و این می تواند به زوال یک شهر بینجامد و رغبتی برای سکونت در این شهر وجود نداشته باشد.
از ابتدای تصدی بر شهرداری قدس، توازن فضاهای خدماتی شهروند محور را در دستور کار قرار دادیم تا با این رویکرد شهر ترکیبی از خاک و آهن که صدای بوق خودروهای در ترافیک مانده و آسمانی آلوده نباشد که این اغتشاشات بصری به بروز تنش های اجتماعی بی پایان دامن بزند.

این مدل شهر در کشور ما پیاده سازی شده و مدل های موفقی در حوزه محیط زیست محسوب میشوند و اکثر صاحبنظران حوزه مدیریت شهری بر این باورند که اکنون شهر ها باید با اولویت حفظ محیط زیست و ساخت شهر سبز بنا شوند و این بدان معنی است که ما برای توسعه زیرساخت ها فرصت دسترسی برابر به منابع برای نسل های آینده را مهیا کرده و در راستای توسعه پایدار حرکت کرده ایم بر همین اساس سعی نمودیم برای ایجاد یک شهر سبز و بیوفیلیک برنامه هایی را برای 5 سال تدوین نماییم.

شهر قدس از جمله شهر هایی است که با بارگذاری فعالیت و جمعیت بیش از حد استاندارد، تراکم بالایی را در این دو بعد دارد و اگر این بارگذاری بر بستری از یک کالبد بی ضابطه و غیر رسمی ناشی از شهرگرایی سریع که بواسطه ایجاد مراکز صنعتی شکل گرفته است باشد ما با یک بحران شهری ناشی از توسعه نامتوازن مواجه خواهیم بود.

حال این شهرگرایی سریع در تکوین و گذار از سنت های قدیمی ناتوان مانده و با یک انقطاع تاریخی، بعضا به شبه روستا نشینی در فضایی متراکم تبدیل شده است که چالش های عمیق کالبدی، فرهنگی و اقتصادی را بدنبال خود ایجاد نموده است.

- در سال 97 شما و مجموعه تحت امرتان در شهرداری قدس موفق به کسب رتبه سوم توسعه فضاهای سبز در سطح استان تهران شدید چه اقداماتی در این حوزه در شهر قدس در این سال انجام شده است؟

از ابتدای سال گذشته نقاط کلیدی شهر را که از بعد سیما، منظر و نظم مدیریتی نمادین، زیر سوال بود و جزو نقاط ضعف شهر به حساب می آمد با ساماندهی و احداث پارک اصلاح گردید که بوستان مسافر یک نمونه از اقدامات انجام شده در این راستا است.عملیات اجرایی متعددی را در حوزه توسعه فضاهای سبز شهری در دستور کار قرار گرفت و با احداث، توسعه و تجهیز ۱۸ بوستان محله ای و ساماندهی، بهسازی و نوسازی 11 پارک، با افزایش 40 هکتاری فضای سبز در شهر قدس شاهد توسعه چشمگیر فضاهای سبز شهری بودیم و مجموع این اقدامات موجب افزایش دو متر مربع به سرانه فضای سبز شهری شده است.

همچنین پروژه های متعددی در زمینه فضای سبز شهری طراحی و به مرحله اجرا درآمد که طراحی و اجرای پروژه جنگلکاری پارک جنگلی شهر (کوشان طیور) به مساحت 20 هکتار با انجام عملیات اجرایی شبکه آبیاری تحت فشار و قطره ای و کاشت نهال از گونه های توت، سنجد، اقاقیا، کاج، سرو، آلبالو وحشی، زیتون، انار، نخاله برداری به مساحت 10000 مترمکعب، خاک ریزی خاک زراعی و تسطیح بستر کاشت به مساحت 3000 متر مکعب، طراحی و اجرای پروژه باغ گل محمدی واقع در بلوار شهید کلهر خیابان سیمرغ به مساحت 10000 متر مربع از جمله این پروژه ها بود.

اجرای پروژه های متعدد در زمینه توسعه بوستان‌هاي شهري،  بهسازی و بازسازی فضاهای سبز شهر، به کاشت نهال در بلوارهای سطح شهر نیز توجه داشته که به این منظور بیش از 22 هکتار درختکاری و فضای سبز حاشیه ای و غرس بیش از 240 هزار اصله درخت مثمر و غیرمثمر در معابر سطح شهر، بوستان ها، پارک ها و مناطق حاشیه ای صورت گرفته است.

طراحی و اجرای عملیات عمرانی و فضای سبز بوستانهای گل نسترن به مساحت 3103 متر مربع، گل نرگس به مساحت 2860متر مربع، گل پامچال به مساحت 2005 متر مربع، بوستان بدون دخانیات به مساحت 1833مترمربع، بوستان البرز به مساحت 1607متر مربع، بوستان گل شب بو به مساحت 1590متر مربع، بوستان گل بنفشه به مساحت 1053 متر مربع، بوستان یادگار امام (ره) به مساحت 736 متر مربع، بوستان عطر یاس به مساحت 355 متر مربع، بوستان گل مریم به مساحت 260 متر مربع اشاره کرد.

همینطور بهسازی و ساماندهی بوستان قالیچی، بهسازی و ساماندهی بوستان جانباز، بهسازی و ساماندهی بوستان شورا، بهسازی و ساماندهی بوستان حافظ، بهسازی و ساماندهی بوستان شهید مدنی، احداث بوستان محله ای به مساحت تقریبی 300 مترمربع واقع در خیابان آزادی نرسیده به میدان 9 دی، بوستان محله ای کاووسیه با 2500 متر مربع دارای امکانات سالن تیراندازی، محوطه بازی کودکان، آلاچیق، زمین چمن مصنوعی، ساماندهی فضای سبز اطراف استادیوم شهدای شهر قدس به مساحت 5000 متر مربع، اجرای عملیات طراحی و اجرای فضای سبز بوستان خطی امامزاده حضرتین و کول های مجاور زیر گذر امامزاده حضرتین به مساحت 1590مترمربع، عملیات اجرایی بوستان جنگلی حاشیه جاده فتح به مساحت 15000 مترمربع و ساماندهی، طراحی و اجرای فضای سبز فاز یک بوستان حضرت ولیعصر (عج) از جمله دیگر اقدامات شهرداری قدس در سال 97 بود.

با توجه به برنامه راهبردی 5 ساله ای که در حوزه های گوناگون ترسیم نموده اید در سال 98 به عنوان دومین سال اجرای برنامه هایتان چه اقداماتی را در نظر گرفته اید؟

مهمترین گام برای ارتقای سرانه های شهری قدس در سال 98 احداث پارک 16 هکتاری بستر رودخانه است که می تواند شهر را در راستای تحقق استانداردهای سرانه فضای سبز که در کشور 15 متر است تا حد زیادی یاری رساند و در آن به برخی نیاز های خدماتی و سرانه ای دیگر شهر نیز توجه شده است و فضایی را ایجاد خواهد نمود که شهروندان اکثر نیازهای خود را درون شهر برآورده سازند و از خروج سرمایه ها جلوگیری و به پویایی اقتصاد شهری کمک نمایند.

همچنین طراحی و اجرای فضای سبز بوستان بزرگ شهر در خیابان سیمرغ، ساماندهی بوستان بزرگ زیتون، طراحی و اجرای بوستان در تعاونی مسکن نفت پارس واقع در بلوار پادگان، طراحی و اجرای بوستان در حاشیه بلوار شهید همدانی و مدافعین حرم، آماده سازی و نخاله برداری و خاکریزی و جنگلکاری واقع در حاشیه رودخانه در خیابان بازیافت تا پل کمربندی چیتگر از جمله برنامه های در دست اجرای شهرداری قدس است.

برخی طرح های توسعه فضای سبز نیز با هدف توزیع متوازن در محلات کم برخوردار انجام می پذیرد که می توان به طراحی و اجرای حاشیه بلوار شهدای اصناف بعد از پمپ بنزين، طراحی و اجرای بوستان واقع در روبری موتوری بلوار شایان، طراحی و اجرای بوستان جنگلی حاشیه جاده چیتگر از سمت پل کفش ملی تا ورودی آسایشگاه سالمندان، اجرای طرح کمربند سبز جاده چیتگر از پلیس راه تا میدان معادن در سال 98 اشاره کرد.

همچنین برخی پروژه های بزرگ نیز با هدف جلب سرمایه گذار و مشارکت بخش خصوصی تعریف شده است که می توان به طراحی و ایجاد شهر بازی بزرگ در بوستان زیتون از آن جمله است و احداث  پروژه طراحی و اجرای فضای سبز بوستان تندرستی واقع در خیابان سی متری شورا جنب کانال افراسیابی، طراحی و اجرای بوستان در خیابان سردخانه جنب میدان نبوت، طراحی و اجرای بوستان در انتهای خیابان شهید عزیزی، طراحی و اجرای بوستان بر روی رودخانه جنب اداره راهنمایی و رانندگی در محدوده شهرک صنعتی زاگرس، طراحی و اجرای بوستان در خیابان عمارت در دستور کار است.

در پایان اگر نکته ای در این خصوص مد نظرتان است را بیان نمایید.
گام نخست، در راستای تحقق شهر بیوفیلیک، ایجاد زمینه های زیست پذیری یک شهر و ارتقای شاخص های زیستی و بستر هایی برای تجمع و ایجاد ارتباطات انسانی است و به همین دلیل است که فرآیند نوگرایی اگر زمینه های فرهنگی خود را به پیوست نداشته باشد چیزی جز نوپردازی نخواهد بود و این نو پردازی که بدون زمینه های شهروندی حاصل می گردد چیزی جز اتلاف منابع نخواهد بود.

توسعه هر چه بیشتر فضاهای سبز در شهر با افزایش نشاط اجتماعی شهروندان ارتباط مستقیمی دارد و مجموع این فعالیت ها برای توسعه پایدار شهری با تراکم جمعیت بالا که نیاز به فضاهای اینچنینی دارند یک ضرورت محسوب می شود و هنر مدیریت شهری باید این باشد که نیازهای شهر و شهروندانش را بشناسد و برای آن رفع آن برنامه ریزی و اقدام نماید .
مسلما آنچه حقوق شهروندان است تکلیف ماست و آنچه وظایف یک شهروند را در ارتباط با دولت محلی در راستای احقاق حقوق خود برای دستیابی به حکمرانی خوب است، حقوق سازمان خدمات رسان شهرداری است و اگر تاکید بر هر یک از این دو سو باشد خسارات جبران ناپذیری به بار خواهد آورد.
 لذا باید با مشارکت دوسویه به توسعه اندیشید، چرا که در غیر این صورت، اصولا حکمرانی خوب جز یک اعمال زور قانونی در راستای القای برخی خدمات معنا نخواهد شد و شهروندی لازمه حکمرانی خوب است که باید از طریق توسعه فرهنگی و آموزش به آن توجه گردد.

بازآفرینی شهری در قدس با مهمترین چالش خود یعنی احیای فضاهای سبز و احیای بافت های فرسوده دست و پنجه نرم می کند ، باید با ارتقای سرانه های شهری به تسهیل گری فرآیند کنشگری ساکنان به عنوان شهروند کمک گردد تا از سرمایه اجتماعی شکل گرفته میان اقشار گوناگون شهر برای مشارکت در سازندگی شهر بهره برد.

امتیاز :  ۰ |  مجموع :  ۰

برچسب ها

    5.3.5.0
    V5.3.5.0